پنلهای نمایشگر تلویزیون و موبایل چگونه ساخته میشوند و چگونه کار میکنند؟
Last Updated on دسامبر 28, 2025 by Behnam Seif
پنلهای نمایشگر تلویزیون و موبایل چگونه ساخته میشوند و چگونه کار میکنند؟
پنل نمایشگر قلب اصلی تلویزیونها و گوشیهای موبایل است. کیفیت تصویر، رنگها، روشنایی و حتی مصرف انرژی دستگاه مستقیماً به نوع و ساختار پنل بستگی دارد. در این مقاله به زبان ساده اما تخصصی، نحوه ساخت پنلهای نمایشگر و طرز کار آنها را بررسی میکنیم؛ محتوایی مناسب برای کاربران عادی و همچنین علاقهمندان و تعمیرکاران.
پنل نمایشگر چیست؟
پنل نمایشگر صفحهای متشکل از میلیونها نقطه بسیار ریز به نام پیکسل است. هر پیکسل از سه زیرپیکسل تشکیل میشود:
- قرمز (Red)
- سبز (Green)
- آبی (Blue)
با ترکیب شدت نور این سه رنگ، تمام رنگهایی که روی صفحه میبینیم ساخته میشوند.
مراحل ساخت پنلهای نمایشگر
1. شیشه مادر (Mother Glass)
فرآیند تولید پنل با شیشهای بسیار بزرگ، نازک و فوقالعاده صاف شروع میشود. این شیشهها در کارخانههای پیشرفته تولید شده و بعداً به اندازههای مختلف تلویزیون یا موبایل برش میخورند.
2. ساخت لایه ترانزیستورها (TFT Backplane)
روی شیشه مادر، میلیونها ترانزیستور فیلم نازک (TFT) ساخته میشود. هر پیکسل حداقل یک ترانزیستور دارد که مانند یک شیر کنترل، میزان نور یا جریان هر پیکسل را تنظیم میکند.
این بخش یکی از حساسترین مراحل تولید پنل است و کیفیت آن تأثیر مستقیم روی عمر و عملکرد صفحه دارد.
3. لایه تولید نور یا کنترل نور
در این مرحله تفاوت اصلی بین فناوریهای مختلف نمایشگر مشخص میشود.
پنل LCD چیست و چگونه کار میکند؟
ساختار پنل LCD
پنلهای LCD از چند لایه اصلی تشکیل شدهاند:
- نور پسزمینه (LED Backlight)
- فیلتر پلاریزه
- لایه کریستال مایع
- فیلتر رنگ RGB
- شیشه محافظ جلو
نحوه عملکرد LCD
در پنل LCD:
- نور سفید توسط LEDهای پشت پنل تولید میشود
- کریستال مایع با دریافت ولتاژ میچرخد یا ثابت میماند
- میزان عبور نور کم یا زیاد میشود
- فیلتر رنگ، رنگ نهایی تصویر را میسازد
📌 پنل LCD خودش نور تولید نمیکند و فقط نور را کنترل میکند.
پنل OLED چیست و چگونه کار میکند؟
ساختار پنل OLED
در پنلهای OLED هر زیرپیکسل یک دیود نورده آلی است که مستقیماً نور تولید میکند.
نحوه عملکرد OLED
- با عبور جریان الکتریکی، پیکسل روشن میشود
- با قطع جریان، پیکسل کاملاً خاموش میشود
📌 نتیجه این فناوری:
- مشکی واقعی
- کنتراست بسیار بالا
- ضخامت کم
- مصرف انرژی کمتر در تصاویر تیره
کنترل تصویر در پنل چگونه انجام میشود؟
برد T-Con
برد T-Con اطلاعات تصویر را از مینبورد دریافت کرده و آن را به سیگنالهای قابل فهم برای پیکسلها تبدیل میکند.
آدرسدهی پیکسلها
پیکسلها به صورت سطر به سطر و ستون به ستون، با سرعت بالا (معمولاً 60 تا 120 بار در ثانیه) بهروزرسانی میشوند.
دلایل خرابی پنلهای نمایشگر
پنلها به دلایل زیر بیشترین آسیب را میبینند:
- ضربه و فشار فیزیکی
- نفوذ رطوبت
- گرمای بیش از حد
- خرابی اتصالات COF یا TAB
- نوسان ولتاژ
به دلیل دقت نانومتری ساخت، تعمیر پنل یکی از تخصصیترین بخشهای تعمیرات تلویزیون و موبایل است.
جمعبندی
- پنل نمایشگر از میلیونها پیکسل تشکیل شده است
- هر پیکسل با ترانزیستور کنترل میشود
- LCD نور را کنترل میکند
- OLED نور را تولید میکند
- کیفیت تصویر به نوع پنل و ساخت آن بستگی دارد
سوالات متداول
کدام پنل بهتر است، LCD یا OLED؟
OLED کیفیت تصویر بالاتری دارد اما هزینه و حساسیت بیشتری هم دارد.
آیا پنل تلویزیون قابل تعمیر است؟
بسته به نوع خرابی، برخی ایرادات پنل قابل تعمیر و برخی نیاز به تعویض دارند.
اگر به دنبال تعمیر تخصصی پنل تلویزیون یا دریافت مشاوره هستید، میتوانید از طریق سایت ما با ما در ارتباط باشید.
